Ogród nigdy nie jest ukończony

 

Menu

  • Start
  • Ogrodowy fotoblog
  • Spacer po ogrodzie
  • Foto-galeria
  • Rośliny ozdobne
  • Zioła
  • Zwierzaki (fauna)
  • Literatura
  • Szukaj tutaj
  • Administracja
  • Download
  • Unia kontroluje miętę?
  • Gazetki

  • Gazetka.EU
  • Ptasia Gazetka
  • Halusina Gazetka
  • Taka.Gazetka.eu
  • Pecetowa Gazetka
  • Magiczna Gazetka
  • Imionnik
  • Borelioza
  • Przejajo Gazetka
  • Pieska Gazetka
  • Linki me

  • Fotosy.EU
  • Ebuki.EU
  • Wydawnictwo i księgarnia
  • Blog Ebuki.EU
  • Ebook pisz
  • SOSNA

    Powrót do listy roślin ozdobnych
    Sylwetka sosny

    Sosna - Pinus

    Sosna (opis rodzaju wg [WSJD])

    Nazwa łac. pinus to starożytna nazwa sosen, ale i świerka;
    ang. pine, niem. Kiefer, czes. borovice, ros. sosna

    Zimozielone, żywiczne drzewa różnej wysokości (P. ponderosa - do 70 m) lub niskie krzewy (np. odmiany P. mugo).

    Pędy zróżnicowane na długie i krótkie.

    Igły na siewkach pojedyncze, potem tylko na krótkopędach, zwykle po 2, 3, 5 (rzadko 1-7), początkowo otoczone pochewką z cienkich, błonkowatych łusek, która opada lub pozostaje u nasady igieł; brzegi igieł zwykle drobno piłkowane.
    kwiat męskikwiat żeński

    Kwiaty jednopienne.

    Szyszka sosny Szyszki różnej wielkości, od małych (np. P. mugo) do bardzo dużych (np. P. lambertiana - do 50 cm długości), zwisają lub odstają, dojrzewają zwykle w 2-3 roku. Łuski nasienne grubsze i bardziej zdrewniałe niż u jodeł, świerków itp., z charakterystyczną dla sosen, zgrubiałą romboidalną tarczką (apophysis) na końcu. Na tarczce - małe brodawkowate zgrubienie (piramidka), po środku lub na końcu, często z kolczastym wyrostkiem; powierzchnia zamkniętych szyszek składa się z tarczek; łuski wspierające małe, przyrośnięte, niewidoczne.
    Szyszki otwierają się podobnie jak u świerków, niekiedy jednak opadają w całości z nasionami i rozpadają się (np. P. cembra, P. koraiensis). Nasiona zwykle z długim zaostrzonym skrzydełkiem; niektóre gatunki mają nasiona duże, orzeszkowate, jadalne, bez skrzydełek (np. P. cembra, P. koraiensis, P. pinea) lub z wąskim, szczątkowym skrzydełkiem (np. P. flexilis).
    Kosodrzewina

    Gatunki: około 80 na półn. półkuli, od kręgu polarnego do Gwatemali, Afryki Półn., Indonezji.

    Dekoracyjność: igły dłuższe niż u innych drzew iglastych (do 45 cm długości u młodych drzew P. palustra w USA!).

    Wymagania i zastosowanie: wymagania siedliskowe wielu gatunków są mniejsze niż większości drzew iglastych (poza jałowcami). Wiele z nich rośnie dobrze nawet na suchych piaszczystych glebach, lepiej znosi suche i zanieczyszczone powietrze miejskie, jak również niskie temperatury zimy. Z tych powodów wyróżniają się szczególnie: P. banksiana, P. rigida, P. silvestris, P. mugo, P. nigra. Większość gatunków to rośliny światłolubne, znoszące najwyżej boczne ocienienie; w zagęszczeniu zasychają dolne gałęzie. Szyszkin

    Zastosowanie sosen w terenach zieleni powinno być większe niż jodeł i świerków, zwłaszcza w niesprzyjających warunkach dla większości drzew iglastych zimozielonych (mała wilgotność powietrza i gleby) - kilka z nich możemy uważać za gatunki pionierskie, odpowiednie do sadzenia na piaszczystych nieużytkach, wydmach i piaskach nadmorskich. W przeciwieństwie do jodeł, świerków i daglezji - sosny nie nadają się na choinki.

    Rozmnażanie: jak jodła, świerk, modrzew, itp. Duże, orzeszkowate nasiona wymagają stratyfikacji.


    Sosna pospolita (= S. zwyczajna) - Pinus silvestris L.

    (13kB)

    Drzewo do 35-40 m wysokości.

    Kora pni i konarów żółta, purpurowoszara lub ceglastoczerwona, cienka i łuszcząca się nieregularnymi płatami, na starych pniach ciemna i spękana, w górnej części pnia pomarańczowa.

    Kwiaty od późnej wiosny do pierwszej połowy lata; oddzielnie na młodych pędach męskie (żółte) i żeńskie (czerwone, zebrane w kwiatostany).


    Igły zimozielone, po 2 w pęku, szaro- i niebieskawozielone o odcieniu srebrzystym (3-8 cm długości).

    szyszki Szyszki jajowate, bardzo zmienne (3-7,5 cm długości), łuski wąskie i sztywne, tarczki zwykle matowe i szare, płaskie lub stożkowato uwypuklone, z prostym lub hakowo wygiętym wierzchołkiem; zielone, później brązowe, dojrzewają w 2 roku.

    Drewno twarde.

    Występowanie: Europa i Azja, bardzo duży zasięg w poprzek całego kontynentu; w Polsce najpospolitsza z krajowych gatunków sosen. Rośnie na podłożu piaszczystym lub kamienistym.

    Dekoracyjność: stare, swobodnie rosnące drzewa mają szeroko rozpostarte, malownicze korony; wyjątkowe u sosen zabarwienie kory. Bór sosnowy

    Wymagania i zastosowanie: jedna z najmniej wymagających sosen, podstawowy lasotwórczy gatunek o dużym znaczeniu gospodarczym.

    Szybkość wzrostu :
    Wiek lat Wzrost metrów
    do 10 2-3
    do 20 5-9
    do 30 8-15
    do 40 10-17


    Limba europejska (= Sosna limba) - Pinus cembra L.


    Limba

    Nazwa: Cembro to jedna z włoskich nazw limby.

    Drzewo do 20-25 m wysokości, na otwartej przestrzeni długo zachowuje gałęzie do ziemi, korony są gęste, szeroko- lub wąskojajowate, natomiast u starych drzew rozszerzone u góry. U drzew na stanowiskach naturalnych korona przeważnie rosochata, w uprawach regularna.

    Pędy roczne dość grube, silne, zielonkawe, pokryte filcowatymi rdzawymi lub żółtymi włoskami.

    Igły gęsto ustawione po 5 w pędzelkowate pęczki na krótkopędach, 5-10 cm długości, dość sztywne, ostro zakończone, drobno piłkowane, górą błyszczące ciemnozielone, dołem niebieskoszare z białawymi liniami aparatów szparkowych na wewnętrznych ściankach. Trwałość igieł 3-6 lat. Zimozielone. Igły limby

    Kwiaty pod koniec wiosny (VI-VII); męskie i żeńskie oddzielnie na młodych pędach; męskie skupione u nasady młodych długopędów, jajowate do walcowatych, purpurowe, później żółte, o długości 1-2 cm.; żeńskie szyszeczki kwiatowe stojące, pojedyncze albo do 5 zebrane w kwiatostany na wierzchołkach pędów, które pojawiły się w danym roku, fioletowe, 5-8 cm długie.

    Szyszki jajowate (6-8 cm długości, do 5 cm szerokości), fioletowosine przed dojrzeniem, później czerwonobrązowe, sterczą na gałązkach, opadają zamknięte wraz z nasionami zwykle na wiosnę trzeciego roku po kwitnieniu i rozpadają się na ziemi. Łuski nasienne grube, skórzaste, często na wierzchołku nieznacznie odgięte, z wyrostkiem umieszczonym nie na środku, lecz na brzegu. Pojawiają się bardzo późno, dopiero w wieku ok. 60 lat.

    Nasiona jajowatotrójkątne, bez skrzydełek lub ze szczątkowym skrzydełkiem, duże, (do ok. 1 cm długości), orzeszkowate, jadalne.

    Kora szarobrązowa, spękana, łuskowata.

    Drewno miękkie, jasne, ozdobione sękami koloru ciemnowiśniowego. Limba

    Występowanie: w klimacie o cechach kontynentalnych (surowe zimy, krótkie ale słoneczne lata, suche powietrze); zasiedla gleby świeże, inicjalne i podłoża wapienne. Góry środkowej Europy - Alpy (1700 do 2800 m npm.), Karpaty (1500 do 2000 m npm.), a w odmianie geograficznej - na Syberii; w Polsce rośnie tylko w Wysokich Tatrach w pobliżu górnej granicy lasu w mieszanych drzewostanach z modrzewiem oraz pojedynczo w kosodrzewinie. Cembro-Piceetum - reliktowy bór limbowy. Lepiej i liczniej rosną na zboczach o wystawie północno-zachodniej niż południowej i wschodniej. Bogate stanowisko ok. 1200 limb w Dolinie Waksmundzkiej, ponadto laski limbowe w Dolinie Roztoki na zboczach Opalonego i w Dolinie Rybiego Potoku poniżej Morskiego Oka, jak również na zboczach Żabiego.

    Drzewo pod ochroną. Limba została silnie wyniszczona przez górali, którzy jej pięknie zabarwionego drewna używali na meble (szafy i skrzynie) oraz do rzeźbienia. Najwięcej jednak wytępiono limb do celów górniczych, stąd w Tatrach Zachodnich spotyka się tylko pojedyncze okazy.

    Dekoracyjność: gęste, regularne, jajowate korony (wydłużają się z wiekiem) z gałęziami do ziemi.

    Wymagania i zastosowanie: przeciętne wymagania siedliskowe; lubi świeże, próchniczne i przepuszczalne gleby, wilgotne powietrze i pełne nasłonecznienie, ale zupełnie dobrze rośnie w gorszych warunkach, na nizinach, nawet w dużych miastach i w rejonach przemysłowych; jest sosną bardzo plastyczną, wytrzymałą na mrozy (w mniejszym stopniu na suszę), okiść, wiatry (silny system korzeniowy) i inne niekorzystne czynniki, odporną na choroby i szkodniki (również rdzę). Młode drzewa znoszą niewielkie ocienienie.

    Rośnie bardzo powoli, najwolniej z opisanych gatunków - z wyjątkiem kosodrzewiny i Pinus pumila. Starsze okazy są dość często spotykane w parkach, zwłaszcza dworskich i pałacowych, w okresie powojennym była (i jest) bardzo rzadko sadzona. Żyje bardzo długo, 300 do 400 lat, a nawet wyjątkowo osiąga wiek 800 lat.
    Szyszki bywają przed dojrzeniem niszczone przez wiewiórki, duże nasiona mają wielu amatorów w świecie zwierzęcym, z ptaków szczególnie orzechówki (Nucifraga caryocactes), które w promieniu kilkunastu kilometrów ukrywają w płytkich, ziemnych schowkach ogromne ilości nasion i przyczyniają się do rozsiewania limby.


    Nasza limba

    limba 4.IV.2002 Trzy sadzonki przywiózł nam w doniczce Jurek Maciata ze szkółki tatrzańskiej w październiku 2001. Zimowały w oryginalnej doniczce stojącej na śniegu, ale jedna nie przeżyła spotkania z małą Asą.
    Dwie pozostałe przesadziłam do gleby 3.IV.2002 (zdjęcie). Jedna miała pąki, druga wyglądała anemicznie (chyba to też wina Asy). Rosły za ogrodzeniem przeciw psom, niestety, żadna z tych sadzonek ostatecznie się nie przyjęła - nie obudziły się po zimie 2002/03...

    W maju 2004 kupiliśmy nową sadzonkę, posadziliśmy ją przy wschodnim płocie. Wygląda OK.
    limba 31.V.2004 limba 14.IV.2008

    Oto ona: 31-V-2004 i 14-IV-2008. Na pierwszym zdjęciu doniczka ma 15 cm wysokości, a samo drzewko niewiele więcej. Bardzo ładnie jednak rośnie, na początku maja 2008 miała 80 cm.

    cdn...


    Limba syberyjska (Odmiana syberyjska) - Pinus cembra var. sibirica Mi 5005 - limba syberyjska
    Różni się od var. cembra wysokością (do 40 m), większymi szyszkami (12-13 cm długości) i dłuższymi igłami (do 15 cm dług.). Nasiona mają cieńszą, kruchą łupinę.

    Występowanie: rozległy zasięg, od europejskiej części Rosji przez całą Syberię, na południu do Mongolii. Podstawowe drzewo tajgi syberyjskiej, tworzące lasy jednogatunkowe lub mieszane, najczęściej z Abies sibirica i Picea abies susp. obovata. Jej drewno znajduje zastosowanie w budownictwie i stolarstwie.

    W Rosji nazywana syberyjskim cedrem (sibirskij kiedr), a jej orzeszkowate nasiona - cedrowe orzeszki (kiedrowyje orieszki) stanowią na Syberii popularny przedmiot handlu (podobnie jak nasiona pinii we Włoszech). Orzeszki spożywane są w stanie surowym lub otrzymuje się z nich jadalny tłuszcz o złocistej barwie. Z jednego drzewa w latach urodzaju można zebrać do 80-100 kg nasion.

    W Polsce stare okazy prawie nie notowane (może nie odróżniane od limby europejskiej).


    Wg: [WSJD], [Drzewa], [SBot], [Stecki], [GAAR].
    Fotografie łączone kory i szyszek - [FloraCD], fot. limby - HR.

     

    Na górę

    statystyka



    Aktualizacja 21-05-2008

    wersja do druku

    Ebuki.EU
    audio + e-book
    e-sklep i wydawnictwo

    Kontakt








    REKLAMA U NASSzczegóły na temat umieszczania reklam na stronach witryny Gazetka.EU znajdują się tutaj.

    statystyka
    GAZETKA.EU Strona należy do portalu GAZETKA.EU
    Aktualizacja 21-05-2008
    Copyright Gazetka.EU© 2008. Wszelkie prawa zastrzeżone. Design: Haloosia.
    Powered by Universe CMS copyright © 2008 by Filip Czarnecki. Released as free software under the terms of the GPLv3 license.
    stronę wygenerowano w 0.042 sek.